Letterkundige Laurent Breeus-Loos wint 11e Vlaamse PhD Cup met onderzoek naar huilende ridders

Historisch letterkundige Laurent Breeus-Loos (UAntwerpen / FWO) is de winnaar van de elfde Vlaamse PhD Cup. In de finale op woensdag 21 oktober in de Handelsbeurs in Gent overtuigde hij de jury met de pitch 'Waarom ridders zonder schaamte huilden'. Ook het publiek koos hem als favoriet: Breeus-Loos pakt dus zowel de hoofdprijs als de Nationale Loterij-publieksprijs. Het zilver was voor astrodeeltjesfysicus Bob Oeyen. Biologe Charlotte Van Driessche won het brons.  De wedstrijd, georganiseerd door SciMingo vzw, daagt jonge doctors uit om hun doctoraat in drie minuten helder uit te leggen aan een breed publiek.

In zijn doctoraat aan de Universiteit Antwerpen onderzocht Breeus-Loos emoties in middeleeuwse ridderromans uit de Lage Landen. Ook al stond zelfbeheersing centraal bij ridders, toch huilen beroemde ridders als Lancelot en Walewein er openlijk, vallen ze elkaar in de armen en kussen ze elkaar ongegeneerd op de mond. Zijn onderzoek weerlegt het moderne beeld van de ongevoelige ridder: emotie was geen taboe, zelfbeheersing betekende vooral dat gevoelens in gepast gedrag werden omgezet, niet dat ze onderdrukt moesten worden. Zo biedt zijn onderzoek een frisse tegenstem tegen het beeld van mannelijkheid dat Andrew Tate en andere 'moraalridders' van de manosphere vandaag verspreiden.

 

De jury roemde Breeus-Loos’ vlotte en heldere pitch: "Hij is een geboren spreker. Iemand die een doodse materie toch sexy kan krijgen en dat met de nodige humor”, aldus jurylid Koen Wauters, wetenschapsjournalist bij VRT NWS. Als winnaar krijgt Breeus-Loos een opleidingsvoucher van 5.000 euro voor Vlerick Business School, een uitnodiging van de Universiteit van Vlaanderen en de kans om een boek te publiceren bij Academia Press.

Zilver en brons
Het zilver was voor de Gentse astrodeeltjesfysicus Bob Oeyen (UGent), met de pitch 'Een ijzige blik op het heelal'. Oeyen onderzocht neutrino’s, ‘spookdeeltjes’ die bijna ongehinderd door materie reizen en zo informatie geven over extreme objecten in het heelal, zoals zwarte gaten. Om ze op te sporen werkte hij aan het Radio Neutrino Observatory Greenland, waar de Groenlandse ijskap zelf de detector is. Hij ontwikkelde een wiskundig ijsmodel dat de vervorming van radiosignalen in het ijs corrigeert, zeg maar een bril voor de detector, en testte dat met succes met radiosignalen van weerballonnen.

Het brons ging naar biologe Charlotte Van Driessche (UGent / INBO / FWO) uit Kruisem, met haar pitch 'Vissen naar antwoorden in een liter water'. Zij onderzoekt hoe je vissen kunt opsporen via omgevings-DNA. Door een schep rivierwater te analyseren op DNA-sporen die vissen achterlaten via o.a. slijm, schubben en uitwerpselen, kan ze sneller en goedkoper in kaart brengen welke soorten er zwemmen zonder ze daadwerkelijk te moeten vangen. Haar methode is ook bruikbaar om de waterkwaliteit van hele waterlopen op te volgen. 

Publieksprijs
De Nationale Loterij-publieksprijs van 1.500 euro gaat eveneens naar Laurent Breeus-Loos. In aanloop naar de finale kon het publiek korte video's van de finalisten bekijken en stemmen op hun favoriet. In totaal werden 5.308 stemmen uitgebracht, waarvan 1.561 naar Breeus-Loos gingen.

Acht finalisten, drie minuten, één winnaar
Uit een recordaantal van 81 inzendingen koos een selectiejury zestien pas gepromoveerde doctors. Zij doorliepen een intensieve mediaschool van vier dagen, met onder meer pitchtraining, podiumcoaching, schrijflessen en cameratraining. Na de halve finale op 30 september bleven acht finalisten over: Tim Bomberna (UGent / FWO), Maarten Dobbelaere (UGent / FWO), Steff Nellis (UGent), Charlotte Van Driessche (UGent / INBO), Bob Oeyen (UGent), Karlien Raymenants (KU Leuven / FWO), Paulien Moyaert (UGent / Western University Ontario) en Laurent Breeus-Loos (UAntwerpen / FWO).

In de Handelsbeurs beoordeelde een jury met onder meer Radio 1-presentator Lieven Vandenhaute, wetenschapsjournalist Koen Wauters (VRT NWS) en dr. Aslihan Babayigit (UHasselt, Jonge Academie) hun pitches onder leiding van host Jacotte Brokken.

“Al elf jaar geeft de Vlaamse PhD Cup jonge onderzoekers een podium, en elk jaar bewijzen ze hoe waardevol heel wat Vlaams doctoraatsonderzoek is. Soms raakt dat onderzoek ons dagelijks leven, zoals bij de kwaliteit van onze waterlopen of ons beeld van mannelijkheid. Soms is het nieuwsgierigheidsgedreven fundamenteel onderzoek, zoals de zoektocht naar neutrino’s onder het Groenlandse ijs, dat onze blik op het heelal verruimt. Net nu er op onderzoek wordt bespaard, moeten we meer dan ooit tonen waarom die investering loont”, besluit Arnaud Zonderman, coördinator van SciMingo vzw.